Liliowce. Azjatyckie królowe ogrodów

Liliowce to rośliny niezwykłe. Piękne a zarazem długowieczne i niezwykle odporne. Dlatego zostały uznane za królowe ogrodów i będą w nich rządzić niepodzielnie w nadchodzącym sezonie.
Kwiatowy ogród pachnący i mieniący się kolorami, to marzenie wielu posiadaczy ogrodów. Jednak wysoki koszt, a także duża ilość pracy jaką trzeba włożyć w aranżację, a następnie utrzymanie takiego rodzaju ogrodu zniechęca. Dlatego ogrody marzeń oglądamy w kolorowych magazynach, a sami decydujemy się na prostsze i mniej atrakcyjne rozwiązania. Wybierając w nadchodzącym sezonie liliowce, bez wielkiego trudu, możemy stać się posiadaczami ogrodów, które do tej pory podziwialiśmy w kolorowych magazynach. Powód? Liliowce to rośliny oryginalne, o pięknych barwach i kształtach, a zarazem niezwykle łatwe w uprawie. Przez wyjątkowo długi okres czasu kwitną i efektownie wyglądają.

Kariera liliowców rozpoczęła się stosunkowo niedawno, bo dopiero w latach 30-tych XX wieku. Amerykański naukowiec Arlow Stout zapoczątkował eksperymenty w wyniku, których powstało kilkaset oryginalnych odmian liliowców. Swoją nazwę liliowce zawdzięczają szwedzkiemu przyrodnikowi Karolowi Lineuszowi, który zachwycił się dzikimi liliowcami i nadał im nazwę Hemerocallis co tłumacząc z języka greckiego oznacza hemera - dzień i kallos - piękny. To on napisał o liliowcach: "jest wśród roślin królowa jednej nocy jest i piękność dnia". Jednak liliowce były znane już także o wiele wcześniej bo w starożytności gdzie były używane jako warzywo. Następnie zyskały sławę w Azji jako roślina lecznicza, działająca przeciwbólowo i moczopędnie. Tam też porastały na dziko olbrzymie obszary m.in w Indiach, Mongolii i na Dalekim Wschodzie. W XVI wieku dotarły wraz z kupcami do Europy. Aktualnie na świecie jest zarejestrowanych około 80 tysięcy odmian i każdego roku przybywa następne 3000 tysiące. W Polsce dostępne jest około 60 odmian liliowców.

Liliowce to jedne z najmniej wymagających roślin. Potocznie nazywa się je roślinami bezobsługowymi. Ich długość kwitnienia jest jedną z najdłuższych i trwa od maja do pierwszych mrozów. Liliowce mogą rosnąć w jednym miejscu przez bardzo długi okres czasu. Dopiero po około 5-7 latach, kiedy nie ma już miejsca, aby nowe przyrosty mogły wrosnąć w ziemię, należy je rozsadzać.

Ze względu na dużą ilość odmian liliowców, szeroką gamę kolorów i kształtów jest wiele możliwości zaaranżowania liliowcowych ogrodów. Można wybrać liliowce w jednej tonacji kolorystycznej np. fioletach lub pokusić się o całą gamę kolorów i stworzyć ogród mieniący się kolorami tęczy.

Przykładowe kolory liliowców:

Kwiaty jednolite:

  • prawie białe: GENTLE SHEPPARD, WHITE DRAGON

  • kremowe i kość słoniowa: JUMBO JET,

  • cytrynowo zielonkawe: JOHN PAUL THE GREAT

  • żółte: SANDRA ELIZABETH, CHILDHOOD TREASURE

  • pomarańczowe i marchewkowe: PRIMAL SCREAM

  • jasno czerwone: CAMERA READY

  • ciemno czerwone i karminowe: SCARLET KING

  • bordowe: MIDNIGHT RAIDER

  • prawie czarne: AMERICAN REVOLUTION, BLACK AMBROSIA

    Kwiaty wielobarwne:

  • z okiem: SUNGOLD CANDY

  • z niebieskim okiem (ta cecha pojawiła się zaledwie kilka lat temu): BLINK OF AN EYE, WHICH WAY

  • z okiem i obwódka: SPEACOAST PICOTEE PRINCE

  • tylko z obwódką: CLOTHED IN GLORY

  • prawie bez falbanki: CORONAL LIGHT

  • z bardzo silną falbanką: SPACECOAST EXTREME FASHION

    Również duża ilość kształtów liliowców pozwala zagospodarować jedną rośliną cały ogród, unikając jednocześnie monotonii.

    Przykładowe formy kwiatów:

  • pajęcze: LONG TALL SALLY

  • w kształcie gwiazdy: SANDRA ELIZABETH

  • trójkątne: JUMBO JET

  • owalne: SPACECOAST EXTREME FASHION

  • o płatkach szerszych jak dłuższych: JUDY FARQUAR, WALKING IN BEAUTY

  • peoniowe - POLISH TRUFFLE, FIRE AGATE, AWESOME LUCK

  • koguci grzebień: UNEXPECTED JOY

  • majtki w majtki: COMPANY OF SWANS

    Wysokość liliowców jest zróżnicowana. Najmniejsze liliowce to Karłowe (poniżej 30 cm): MINI STELLA, niskie (poniżej 50 cm) CAMERA READY, CHILDHOOD TREASURE, średnie (50-100 cm):większość odmian, wysokie (100-150 cm): SCARLET KING, dryblasy (powyżej 150 cm): Hemerocallis altissima

    Sposób sadzenia lilowców zależy wyłącznie od wizji osoby sadzącej. Zazwyczaj sadzi się je w rządku o kształcie klasycznym ale także w każdym innym dowolnym kształcie. Liliowce doskonale nadają się do obsadzenia różnych elementów w ogrodzie takich jak oczka wodne, brzegi ścieżek czy skalniaki.. Jeżeli jednak zdecydujemy się na włączenie innych roślin do aranżacji ogrodu to liliowce doskonale komponują się z taki roślinami jak liatrisy, rundbekie, ostróżki, trawy ozdobne, funkie

    Podczas sadzenia liliowców przede wszystkim należy zwracać uwagę na:

    - głębokość sadzenia - liliowców nie należy sadzić zbyt płytko, bo mogą zimą przemarznąć - ani zbyt głęboko, bo przestaną kwitnąć. Sugerowana warstwa to 3-5 cm ziemi nad sercem rośliny (miejsce gdzie liście łączą się z korzeniami). Rośliny nawozimy nawozami o zbliżonej proporcji N:P:K (azot:fosfor:potas) np. 1:1:1 (zobacz nawozy). Duże dawki mogą poparzyć rośliny (jak też nawozy organiczne takie jak obornik, kurzak) oraz doprowadzić do zagniwania sadzonkek. Posadzone rośliny powinny być regularnie nawadnianie. Nie powinny pozostawiać bez wody w okresach suszy.

    - porę kwitnienia - większość odmian kwitnie w Polsce od połowy czerwca do połowy sierpnia. Jeżeli chcemy mieć liliowce kwitnące poza tym okresem musimy poszukać specjalnych odmian. Odmiany kwitnące w maju to zazwyczaj liliowce barwy żółtej. Z kolei odmiany wrześniowe i październikowe to już prawdziwe ogrodowe rarytasy, które ciężko zakupić.

    Przykładowe odmiany zróżnicowane ze względu porę kwitnienia: majowe - Hemerocallis middendorfii, Hemerocallis dumortierii, pierwsza połowa czerwca -STELLA DEL OR,O POLISH SECOND EDITION, druga połowa czerwca -WANDA MEMORIAL, pierwsza połowa lipca -do tej grupy należy większość odmian, druga połowa lipca- MAGIC AMETHYST, pierwsza połowa sierpnia-SANDRA ELIZABETH, druga połowa sierpnia -Hemerocallis littorea, wrzesień-październik: - Hemerocallis sempervirens, powtarzanie kwitnienia - Hemerocallis middendorfii, STELLA DE ORO, POLISH SECOND EDITION

    - wysokość - powinna być skomponowana we właściwych proporcjach. Najniższe odmiany sadzimy z przodu, najwyższe z tyłu. Przy wysokich ogrodzeniach staramy się sadzić wyższe odmiany, przy niskich niższe odmiany. Wreszcie na ogródki skalne wybieramy wyłącznie odmiany karłowe.

    - barwy - musimy pamiętać, aby przy komponowaniu nasadzeń uwzględniać tło (płoty, fasady budynków itp.). Na jasnym tle lepiej sadzić ciemniejsze barwy a na ciemnym tle jaśniejsze, aby kwiaty się wyróżniały. Dobry efekt uzyskuje się sadząc różnorodną mieszankę kolorów. Jest to jednocześnie najtańsze rozwiązanie, porównywalne do ceny trawy z rolki. (Zobacz ceny liliowcy (Hemerocallis))

    - wielkość kwiatów - tutaj zasady mogą być mniej rygorystyczne, ale sadząc np. trójkami staramy się, aby wielkości kwiatów były porównywalne. Sadząc w oddali raczej powinniśmy sadzić odmiany o większych kwiatach, aby pozostały zauważone z daleka.

    Decydując się na zagospodarowanie ogrodu liliowcami mamy szansę samodzielnie i w prosty sposób stworzyć niezwykły, kwiatowy ogród naszych marzeń. Ogród pełen kształtów, kolorów i zapachów, który będzie cieszyć oczy nasze oraz naszych gości przez wiele lat. Od nas zależy jakie kompozycje kształtów i kolorów zastosujemy . Liliowce to niezwykle przyjazna każdemu amatorowi ogrodnictwa roślina. Zarówno temu doświadczonemu i wymagającemu jak i laikowi. Niewątpliwie zapewni osobom, które zdecydują się ją wykorzystać w swoim ogrodzie wiele satysfakcji.

    Autor tekstu: mgr.inż. Artur Jasiński



  • Więcej o: