Róże dzikie, róże angielskie i róże okrywowe. Uprawa i pielęgnacja róż

Róża nazywana jest królową kwiatów i od wieków kochają ją królowe. Pierwszy ogród różany założyła cesarzowa Józefina. Podpowiadamy jak uprawiać róże.
Różą Lolita Różą Lolita Fot. Wikimedia Commons/Rexness

Róże ogrodowe a mrozoodporność

Najważniejszym kryterium kwalifikującym róże do ogrodu w naszej strefie klimatycznej jest ich mrozoodporność i odporność na czarną plamistość. W temperaturze minus 20 stopni C pędy większości róż ulegają uszkodzeniu. Z kolei podczas łagodnej zimy na pędach i liściach zimują szkodniki. Szczególnej ochrony wymagają odmiany pnące, parkowe, dzikie i inne, które nie są nisko przycinane.

Dlaczego zioła z supermarketów tak szybko usychają? Wiemy, jak je uratować

Europeana - klasyczna odmiana rabatowa Europeana - klasyczna odmiana rabatowa Fot. Wikimedia Commons/Anna reg

Kiedy przycinać róże?

Zimowe okrycia róż zdejmujemy zwykle w połowie kwietnia. Krzewy należy też przyciąć. Usuwamy gałązki martwe, słabe oraz nadmiernie zagęszczające pokrój. Co 3 lata trzeba również wyciąć 2-3 najstarsze pędy. Pozostałe łodygi skracamy zależnie od charakteru wzrostu róży i jej funkcji w ogrodzie (niektóre odmiany można prowadzić jako krzew lub pnącze). Odmiany silnie rosnące przycinamy wyżej, a słabiej rosnące - na mniejszej wysokości.
Kiedy z korzeni krzewów wyrastają pędy dzikiej róży, której używa się jako podkładki do okulizowania odmian szlachetnych, to trzeba ją wyłamywać od korzeni, żeby róża nie zdziczała (po obcięciu pozostaje część, z której "dzikus" szybko odrasta, głusząc szlachetną część krzewu).

Monstera we wnętrzach [DODATKI]

Dortmund Dortmund Fot. Wikimedia Commons/David J. Stang

Gdzie sadzić róże?

Najlepiej w miejscach słonecznych, ewentualnie tylko lekko zacienionych. Ziemia powinna zawierać dużo próchnicy i mieć odczyn lekko kwaśny (pH 6-6,5). Po wiosennym cięciu róże dokarmiamy nawozem mineralnym (najlepiej wieloskładnikowymi z mikroelementami) w ilości zalecanej przez producenta.

Nawożenie róży

Nawozy długodziałające rozsypujemy tylko raz, natomiast łatwo rozpuszczalne (zwłaszcza na słabszych glebach) dostarczamy różom w ratach. Ich całkowitą dawkę dzielimy na 2-3 części i zasilamy krzewy także w maju lub czerwcu. Co 2-3 lata warto wczesną wiosną między różami płytko przekopać żyzny kompost (ok. 8 kg/m2). Późną jesienią w razie potrzeby stosujemy nawozy wapniowe, by nieco odkwasić glebę.

Podlewanie róż

Gdy ziemia zaczyna przesychać, nawadniamy ją obficie, aby wilgoć wsiąkła do głębszej warstwy, do której docierają długie korzenie róż.
Liści lepiej nie moczyć. Jeśli jednak używamy spryskiwacza, to włączajmy go rankiem, by pędy szybko obeschły. Jeśli liście pozostają wilgotne dłużej niż 6 godzin, np. przez noc, łatwiej je atakują choroby.

Które róże kwitną jako pierwsze

Róże kwitnące do pierwszych mrozów znajdziemy właściwie w każdej grupie jej odmian, począwszy od niskich rabatowych po szybko rosnące długopędowe róże pnące.

Kwiaty doniczkowe idealne do domu

Yellow Fairy - więcej informacji o tej odmianie i wskazówki dotyczące uprawy na stronie clematis.com.pl Yellow Fairy - więcej informacji o tej odmianie i wskazówki dotyczące uprawy na stronie clematis.com.pl Fot. clematis.com.pl

Dlaczego róże kwitną?

Olejek eteryczny z różanych płatków zawiera około 400 substancji. Do podstawowych należą citronellol, geraniol, nerol, ale są również związki występujące w konwalii, goździku, lilii, fiołku, jaśminie, hiacyncie, a nawet pachnące kamforą, terpentyną czy piżmem. Każdy gatunek i odmiana róży tworzą olejek według swoistej receptury. Jego ilość także jest zmienna (niektóre róże zawierają go niewiele). Znawcy wydzielili aż 25 głównych grup różanych zapachów, ale każdy z nas odbiera je nieco inaczej. Wonny słodki bukiet z pikantną nutą mają zwykle płatki pąsowych lub różowych kwiatów. W białych i żółtych wyczuwa się także orzeźwiające tony nasturcji czy cytryny, a pomarańczowe są bogate w aromaty owocowe.
Im na roślinie jest więcej kwiatów, a w nich więcej płatków, tym krzew pachnie intensywniej.

New dawn New dawn Fot. Wikimedia Commons/Javier martinlo

Kiedy róże pachną najsilniej?

  • Gdy rosną w miejscu słonecznym, w żyznej, próchnicznej ziemi o lekko kwaśnym odczynie (pH 6-6,5).
  • Na odpowiednio wilgotnym podłożu.
  • Tuż po rozwinięciu - kwiaty zapylone zmieniają zapach.
  • W parne dni, np. po deszczu. Najsłabiej pachną, gdy jest chłodno i deszczowo.
  • W zależności od pory dnia: jedne odmiany intensywnie pachną jedynie rano, inne późnym popołudniem i wieczorem.
  • Gdy są zdrowe - chore róże tracą zapach.

Konfitura z róż - przepis

Płatki róż nie są tak bogate w witaminę C jak ich owoce, zawierają natomiast flawonoidy, antocyjany, garbniki i olejki eteryczne, które zachowują aromat w przetworach. Na konfiturę najlepsze są płatki róży stulistnej. Kilogram płatków ucieramy z 1,2 kg cukru, dodając kilka kropli soku z cytryny dla poprawy koloru. Utartą konfiturę przekładamy do wyparzonych słoików.

Alabaster Alabaster Fot. Wikimedia Commons/Geolina

Róże rabatowe, róże pnące, róże okrywowe, dzikie róże, róże angielskie

Odmiany róż dzielą się na kilka podstawowych grup, wśród których najważniejsze są róże: wielokwiatowe (rabatowe), wielkokwiatowe (ogrodowe), pnące (klimbery i ramblery), okrywowe (drobnokrzaczaste), dzikie, parkowe, miniaturowe (doniczkowe), pienne (szczepione na pniu) oraz angielskie.
Do odmian wielokwiatowych należą np. Europeana, Apricola, Loredo czy alabaster; wielkokwiatowych: Berolina, Casanova, Peace, Lolita, Pascali, Chopin; pnących: New Dawn, Dortmund, Sympathie oraz Harlekin.

Chopin Chopin Fot. Wikimedia Commons/Cronwood

Polska odmiana róż ,Chopin'

Została wyhodowana na Akademii Rolniczej w Poznaniu w 1980. Jest bardzo popularna. Ma białe kwiaty z odcieniem kremowym o 13-14 cm średnicy. Chopin wypuszcza od 3-5 pąków na jednym pędzie. Kwitnie od czerwca do pierwszych przymrozków. W dobrych warunkach rozgałęziony krzew dorasta do 1,5 metra.

Aprikola Aprikola Fot. Wikimedia Commons/Salicyna

Róże historyczne

Pod tą nazwą kryją się róże od wielu wieków uprawiane w Europie. Do ogrodów należących do arystokracji oraz zakładanych przy klasztorach przenoszono okazy rosnące w naturze i tam je pielęgnowano. Dopiero w XVIII w. zaczęto krzyżować ze sobą gatunki europejskie i te pochodzące z dalekiej Azji. Wieloletnia hodowla róż doprowadziła do tego, że obecnie mamy do dyspozycji tysiące odmian podzielonych na grupy. Doświadczeni ogrodnicy często jednak polecają do ogrodów "stare róże" (old roses), znane już przed wyhodowaniem w połowie XIX w. pierwszych mieszańców tzw. herbatnich (była to pierwsza grupa tzw. róż nowoczesnych - modern roses). Liczne "stare róże" mają formę malowniczych krzewów o szerokim pokroju i łukowato wygiętych pędach, na których obficie pojawiają się intensywnie pachnące kwiaty - niektóre z nich są pojedyncze, ale częściej bywają pełne lub półpełne.
Większość róż historycznych kwitnie u progu lata, na pędach dwuletnich i starszych, ale niektóre (np. róża burbońska ,Mme Isaac Pereire' i Rosa hybrida ,Mrs John Laing') powtarzają kwitnienie w sierpniu i we wrześniu. Kolorem dominującym jest różowy w rozmaitych odcieniach oraz purpurowy aż do purpurowofioletowego. U odmian o pojedynczych kwiatach z barwą płatków kontrastuje żółty środek. Sporo jest też historycznych róż o kwiatach żółtych i białych. Niektóre mają płatki paskowane.
Ważne!
Właściwie pielęgnowane róże kwitną nawet trzykrotnie podczas sezonu. Krzewy róż są długowieczne, dożywają nawet 50 lat.

Więcej o: