Ziemia humus - co to jest? Ceny, właściwości, zastosowanie

Małgorzata Łączyńska, Tadeusz Krzyżanowski, Monika Wach, Aldona Zakrzewska, mat. prasowe, maru
07.06.2018 13:39
Ziemia humus to inaczej próchnica, to organiczne, głównie roślinne, bezpostaciowe szczątki w różnym stadium rozkładu, nagromadzone w glebie albo na jej powierzchni. Ta wierzchnia, próchniczna warstwa ziemi to właściwie jedyne źródło pokarmowe dla roślin. Można by nawet powiedzieć, że humus ziemia to taka ich restauracja. Albo inaczej - że jest to po prostu świetny organiczny nawóz, bez którego gleba jest praktycznie bezwartościowa.

Humus na budowie: co z nim zrobić?

Przystępując do budowy domu, zwłaszcza pierwszej, nierzadko nie zdajemy sobie sprawy z wartości ziemi humusu, którą bezrefleksyjnie zdzieramy z podłoża, na którym stanie dom, używając jej np. do zasypywania fundamentów. Po pierwsze – nie wolno tego robić, bo ziemia humus nie daje się zagęścić, a ponadto utrzymuje w sobie wilgoć, co – w przypadku użycia humusu do zasypywania – nie byłoby korzystne dla ścian budynku. Nie wywozimy też tej ziemi na składowiska, bo – i to po drugie – szkoda humusu! Przyda się w przyszłym ogrodzie. 25-30-centymetrową warstwę cennej, żyznej ziemi humus warto ochronić jeszcze zanim zacznie się prace fundamentowe, zsuwając ją spychaczem na oddzielne pryzmy. Po ukończeniu budowy, można będzie ją wykorzystać do zakładania rabat. Zdarza się, że inwestorzy po prostu tego nie wiedzą albo o tym zapominają. W efekcie – po postawieniu domu kupują żyzną ziemię, choć mieli własną za darmo…

Kompostownik otwarty we wzorowo przygotowanym kąciku do produkcji kompostu.Kompostownik otwarty we wzorowo przygotowanym kąciku do produkcji kompostu. fot. Katarzyna Dyrska

Humus z kompostownika. Jaki kompostownik wybrać?

Decydując się na kompostownik, trzeba pamiętać o kilku istotnych sprawach. Bardzo ważny jest wybór miejsca na kącik do produkcji humusu – powinno być ono częściowo zacienione i osłonięte od wiatru, aby składowany materiał zachowywał odpowiednią wilgotność oraz temperaturę. Wystarczy przeznaczyć na to 4-5 m2.

Najpopularniejsze są kompostowniki otwarte, pamiętajmy jednak, że skrzynia lub inny pojemnik do kompostowania musi stać bezpośrednio na ziemi, nie można jej izolować od gruntu. Ważne jest też przygotowanie podłoża. Na przykład na piaszczystej glebie wykładamy je warstwą gliny, a jeżeli zakładamy ją w miejscu porośniętym trawą, należy ją najpierw usunąć.

Nie dotyczy to oczywiście innych typów kompostowników: zamkniętych i rotacyjnych. Aby przyspieszyć proces kompostowania, warto kupić starter, dostępny w sklepach ogrodniczych, i przysypywać nim kolejne warstwy kompostowanej masy. Dzięki niemu już po 3-4 miesiącach uzyskamy dojrzały kompost.

Kompost.Kompost. fot. l i g h t p o e t/Shutterstock

Ziemia urodzajna humus: modele rotacyjne kompostowników

Najważniejszym elementem tego typu kompostowników jest beczka z zamykanym otworem wsadowym, wykonana z metalu bądź tworzywa sztucznego i osadzona na specjalnym stojaku, tak by było możliwe jej obracanie. Rotacja zapewnia lepsze wymieszanie i napowietrzenie przetwarzanego materiału, co ma wpływ na szybkość procesu kompostowania i jakość powstającego humusu. To najbardziej skuteczny (i niestety najdroższy) typ kompostowników.

Ziemia urodzajna humus: kompostowniki otwarte

To rodzaj skrzyni bez dna, najczęściej zbudowanej z desek lub listew, rzadziej z siatki. Tego typu kompostownik łatwo zrobić samemu - wystarczy wkopać pionowo w ziemię (w narożnikach konstrukcji) cztery pionowe listwy i przybić do nich poziome deski. Pamiętajmy, by ścianki nie były szczelne. Można też zastosować gotowy kompostownik, drewniany, plastikowy lub metalowy, kupiony w sklepie.

Ziemia urodzajna humus: kompostowniki zamknięte

To najczęściej plastikowe skrzynie bez dna, z pokrywą, o różnej pojemności. Modele zamknięte (zwane też termicznymi) są bardziej estetyczne od otwartych i szybciej powstaje w nich kompost. System szczelin w ich ściankach zapewnia bowiem stały dopływ powietrza do tworzącego się humusu i utrzymanie optymalnej temperatury oraz wilgotności. W takich warunkach kompost można otrzymywać kilka razy w roku.

Grabie składaneGrabie składane Fot. Gardena

Humus spod liści

Jesienią, gdy opadną liście z drzew, niekoniecznie trzeba je wszystkie usuwać. Można na przykład zgromadzić 10-centymetrową warstwę liści pod drzewami, krzewami oraz na pustych grządkach kwiatowych i warzywnych. Najlepiej delikatnie rozłożyć liście na grządkach za pomocą pazurków ogrodowych i przykryć je warstwą gleby, aby nie rozwiał ich wiatr i aby przyspieszyć proces gnicia. Wykonanie tych czynności zapewni błyskawiczne powstanie świeżego, żyznego humusu, dzięki któremu wiosną rośliny rozkwitną w całej okazałości. Do tego procesu, nazywanego kompostowaniem gruntu, najlepiej nadają się szybko gnijące liście krzewów kwitnących i roślin owocowych. W przypadku tej wyjątkowo praktycznej metody wykorzystania dużej ilości liści składniki pokarmowe zawarte w liściach i ścinkach działają jak ekologiczne nawozy. Warstwa liści na roślinach pomaga w utrzymaniu ciepła, izolując je i chroniąc przed niskimi temperaturami. Jednak wiosną należy pamiętać o usunięciu pozostałych liści, aby zapewnić roślinom dostęp do wystarczającej ilości tlenu i światła słonecznego.

Ziemia urodzajna humus: cena za m³

Ziemia humus dostępna jest w całym kraju – sprzedażą zajmują się wyspecjalizowane przedsiębiorstwa. Jedne oferują humus w przeliczeniu na tony, inne – na metry sześcienne i to jest częstsza praktyka. Cena zależy od długości trasy do klienta. Przykład: jedna ze śląskich firm oferuje (w 2018 r.) metr sześcienny ziemi humus za 70 zł na terenie obejmującym takie miasta, jak Katowice, Bielsko-Biała, Bieruń, Bytom, Będzin, Chorzów, Cieszyn, Czechowice-Dziedzice, Czeladź, Dąbrowa Górnicza, Gliwice, Jastrzębie-Zdrój, Jaworzno, Mikołów, Mysłowice, Orzesze, Pszczyna, Ruda Śląska, Rybnik, Siemianowice Śląskie, Skoczów, Sosnowiec, Tychy, Ustroń, Wisła, Zabrze, Świętochłowice, Żory, Żywiec, Brzeszcze, Oświęcim, a także okolice tych miejscowości.

I ciekawostka. Zwykle pytamy „ziemia humus co to jest?”, rzadziej zastanawiamy się, skąd wspomniane wyżej przedsiębiorstwa ten humus biorą. Skąd? Na przykład z gruntów, na których trwa budowa dróg i autostrad…

Więcej o: