Kwiaty wieloletnie - jakie rośliny wybrać na długie lata?

Anna Landowska, Małgorzata Łączyńska, dor
22.06.2018 14:17
Ogrodowe kwiaty długo kwitnące zachwycają urodą przez wiele sezonów. Są gatunki, które żyją przynajmniej 20 lat, a nawet dłużej. Podpowiadamy, jakie rośliny wieloletnie wybrać do ogrodu i jakie warunki im zapewnić, by cieszyć się nimi jak najdłużej

Niektóre gatunki i odmiany bylin skupiły w sobie mnóstwo zalet i mają szansę stać się ulubieńcami wielu amatorów ogrodnictwa. Warto poznać właściwości i wymagania tych roślin.

Kwiaty ogrodowe długo kwitnące: piwonie, czyli peonie (Paeonia)

Piwonie, inaczej peonie (Paeonia)Piwonie, inaczej peonie (Paeonia) Shutterstock/Imageman

Wśród piwonii są okazy, które mają po 50, 60 lat, zdarzają się nawet stuletnie!. W ogrodach najczęściej spotykamy piwonię chińską (Paeonia lactiflora) o pełnych, różowych lub białych kwiatach, rzadziej żółtych, kwitnących pod koniec maja i w czerwcu. Piwonie lubią żyzną ziemię i słoneczne miejsca. Warto dobrze zastanowić się nad wyborem stanowiska, bo nie znoszą przesadzania. Należy je umieścić w ziemi płytko, tak aby znalazły się 2-5 cm pod jej powierzchnią. Cień i zbyt głębokie sadzenie to główna przyczyna słabego kwitnienia piwonii.

Kwiaty ogrodowe długo kwitnące: liliowce (Hemerocallis)

Liliowce (Hemerocallis)Liliowce (Hemerocallis) fot. Shutterstock/Colette3

Liliowce są wręcz niezniszczalne. Dobrze się czują i w słońcu, i w półcieniu, nie potrzebują żyznej ziemi, znoszą suszę. Kwitną wczesnym latem. Odmian liliowców są tysiące i wciąż pojawiają się nowe, o ciekawych kolorach i formach płatków. Każdy kwiat kwitnie tylko jeden dzień, ale wciąż pojawiają się kolejne. Liliowce to byliny długowieczne, ale jeśli zależy nam na tym, aby obficie kwitły, co kilka lat ich kępy warto dzielić.

Kwiaty ogrodowe długo kwitnące: przywrotnik ostroklapowy (Alchemilla mollis)

Przywrotnik ostroklapowy (Alchemilla mollis)Przywrotnik ostroklapowy (Alchemilla mollis) Fot. Wojciech Podstolski

Przywrotnik ma duże liście, okrągłe w zarysie, i liczne drobne kwiatki koloru żółtozielonego, które pojawiają się od czerwca do sierpnia. Wymagania ma minimalne – dobrze czuje się zarówno w miejscach słonecznych, jak i zacienionych, znosi okresową suszę. Nadaje się na bukiety, bo długo stoi w wazonie.

Kwiaty ogrodowe długo kwitnące: irys syberyjski (Iris sibirica)

Irys syberyjski (Iris sibirica)Irys syberyjski (Iris sibirica) Fot. Wiesław Gawryś

Irys syberyjski kwitnie późną wiosną i wczesnym latem. W przeciwieństwie do bardziej popularnych irysów bródkowych, najlepiej rośnie w żyznej, kwaśnej, stale wilgotnej ziemi, dlatego jest idealną rośliną do sadzenia w miejscach podmokłych, np. wokół oczek wodnych. W ostatnich latach pojawiły się odmiany o dużych kwiatach w różnych kolorach: bywają nie tylko niebieskie i białe, ale także żółte, fioletowe, brązowe, a nawet wielobarwne.

Kwiaty ogrodowe długo kwitnące: funkie (Hosta)

Funkie (Hosta); funkia 'Aurea' ma lila fioletowe kwiatyFunkie (Hosta); funkia 'Aurea' ma lila fioletowe kwiaty Fot. Lilianna Sokołowska

Funkie to niekłopotliwe byliny do cienia. Sprawdzą się doskonale jako rośliny okrywowe, bo ich szerokie liście nie dopuszczają do rozwoju chwastów. Liście występują w wielu kolorach - bywają nie tylko zielone, ale też cytrynowe, turkusowe, niebieskawe, pasiaste. Walorem funkii są także liliowe lub białe kwiaty. Rośliny te rzadko chorują, znoszą okresową suszę. Pod dobrą opieką mogą dożyć nawet 25 lat.

Kwiaty ogrodowe długo kwitnące: tojad mocny (Aconitum napellus)

Tojad mocny (Aconitum napellus)Tojad mocny (Aconitum napellus) Fot. Shutterstock/Eder

Tojad mocny jest wysoką byliną do półcienistych i wilgotnych miejsc. Przypomina nieco ostróżkę, ale jego kwiaty nie są rozchylone, lecz przymknięte, przypominające hełmy, zwykle koloru ciemnofioletowego. Nazwa nie kłamie - tojad jest rośliną trującą!

Kwiaty ogrodowe długo kwitnące: parzydło leśne (Aruncus dioicus)

Parzydło leśne (Aruncus dioicus)Parzydło leśne (Aruncus dioicus) Fot. Barbara Łączyńska

Parzydło leśne rośnie dziko w Polsce. Ta okazała, osiągająca 1,5 m wysokości bylina, świetnie pasuje do cienistych zakątków ogrodu. W maju i czerwcu tworzy wiechowate kwiatostany; u roślin męskich kwiaty są czysto białe, u żeńskich - kremowe. Parzydło może rosnąć na przeciętnej glebie, ale najefektowniej prezentuje się, gdy zostanie posadzone w ziemi żyznej i wilgotnej.

Kwiaty ogrodowe długo kwitnące: świecznica groniasta (Cimicifuga racemosa)

znica groniasta (Cimicifuga racemosa)znica groniasta (Cimicifuga racemosa) Fot. Paweł Słomczyński / AG

Świecznica groniasta nazywana jest też pluskwicą. Dorasta nawet do 2 m, a jej kremowe kwiatostany, kwitnące późnym latem, przypominają świece. Odpowiada jej gleba żyzna i wilgotna. Lubi miejsca cieniste lub półcieniste.

Kwiaty ogrodowe długo kwitnące: ciemiernik (Helleborus)

Ciemierniki (Helleborus)Ciemierniki (Helleborus) Fot. Wojciech Kindlarski

W krajach o łagodnym klimacie ciemierniki kwitną w listopadzie lub grudniu, stąd nazywane są różami Bożego Narodzenia. W Polsce zwykle zakwitają na przedwiośniu, rzadziej jesienią. Oprócz kwiatów, utrzymujących się przez kilka tygodni, ozdobą ciemierników są skórzaste ciemnozielone liście. Rośliny te mają skromne wymagania, dobrze się czują w półcieniu, a nawet w cieniu. Żyją kilkadziesiąt lat, choć mogą przemarznąć, gdy zima jest sroga i bezśnieżna.

Kwiaty ogrodowe długo kwitnące: rozchodnik (Sedum)

Rozchodnik okazały (Sedum spectabile), rudbekia 'Goldsturm' i marcinkiRozchodnik okazały (Sedum spectabile), rudbekia 'Goldsturm' i marcinki Fot. Paweł Słomczyński / AG

Do rodzaju rozchodników należy wiele gatunków - głównie małych, odpowiednich na skalniaki. Prawdziwym pewniakiem na długowieczność jest jednak rozchodnik okazały (na zdjęciu). Tak jak inne rozchodniki, kocha słońce i doskonale obywa się bez podlewania, ale w przeciwieństwie do swoich kuzynów woli bardziej urodzajną ziemię. Kwitnie pod koniec lata i jesienią, w różnych odcieniach różu i purpury.

Kwiaty ogrodowe długo kwitnące: rudbekia błyskotliwa 'Goldsturm' (Rudbeckia fulgida 'Goldsturm')

Rudbekia błyskotliwa 'Goldsturm' (Rudbeckia fulgida 'Goldsturm' )Rudbekia błyskotliwa 'Goldsturm' (Rudbeckia fulgida 'Goldsturm' ) Fot. Shutterstock/GreenStockCreative

Wśród rudbekii właśnie ta odmiana wyróżnia się szczególną trwałością. Nazwa 'Goldsturm', czyli po niemiecku „złota burza", doskonale pasuje do tej byliny o licznych złocistych kwiatach, występujących od połowy lata do późnej jesieni. Roślina dobrze się czuje posadzona w przeciętnej ogrodowej ziemi, w słonecznym miejscu. Znosi krótkie okresy suszy. Łatwo wysiewa się sama.

Kwiaty ogrodowe długo kwitnące: wielosił błękitny (Polemonium caeruleum)

WIELOSIŁ BŁĘKITNYWIELOSIŁ BŁĘKITNY Fot. Lilianna Sokołowska

Wielosił błękitny jest byliną o pokroju kępiastym, osiągająca od 25 do 70 cm wysokości. Ma piękne pierzaste liście. Wiechowate kwiatostany ciemnobłękitnych kwiatów z żółtymi pylnikami pojawiają się na przełomie maja i czerwca. Wielosił potrzebuje sporo wilgoci, gleby lekkiej, próchnicznej, ubogiej w wapń. Ładnie wygląda jako błękitny akcent na rabatach, sadzony w grupach, a także na łące kwietnej. Jego nazwa pochodzi od właściwości leczniczych - pomaga w leczeniu wielu schorzeń.

Kwiaty ogrodowe długo kwitnące: fiołek rogaty (Viola cornuta) 'Etain'

FIOŁEK ROGATY 'ETAIN'FIOŁEK ROGATY 'ETAIN' Fot. Joanna Dziatko

Fiołek rogaty to niezwykły bylinowy bratek. Ma piękne kremowo-żółte kwiaty z lawendowym brzeżkiem. Kwitnie non stop od maja do września. Ta niewysoka roślina (ok. 15 cm), sprawdzi się jako obwódka rabaty w miejscu słonecznym lub w półcieniu. Potrzebuje żyznej ziemi i sporo wilgoci. By utrzymywać jej efektowny wygląd, można skracać jej liście.

Kwiaty ogrodowe długo kwitnące: tojeść (Lysimachia)

TOJEŚĆ ORZĘSIONA 'FIRECKRACKER'TOJEŚĆ ORZĘSIONA 'FIRECKRACKER' Fot. Lilianna Sokołowska

Tojeści to mało wymagające długowieczne rośliny nadające się na rabaty i do ogrodów naturalistycznych. Wysokie gatunki wyrastają nawet na metr nad ziemią. Kwitną od czerwca do sierpnia, rozrastają się krótkimi rozłogami, lecz można łatwo kontrolować ich zasięg. Potrzebują sporo wilgoci, ale sprawdzą się też w donicach.

Kwiaty ogrodowe długo kwitnące: rutewka orlikolistna (Thalictrum aquilegifolium)

RUTEWKA ORLIKOLISTNARUTEWKA ORLIKOLISTNA Fot. Joanna Dziatko

Rutewka orlikolistna rośnie dziko m.in. nad tatrzańskimi potokami. Osiąga wysokość od 40 do 150 cm, ma niebieskawe łodygi i liście podobne do liści orlików. Kwitnie w maju i czerwcu. Ma drobne kwiaty w kolorze rozbielonego fioletu, skupione w luźnych wiechach o wielu rozgałęzieniach. Rutewka jest łatwa w uprawie i mrozoodporna. Dobrze czuje się na słońcu i w półcieniu, w miejscach umiarkowanie wilgotnych. W sprzyjających warunkach sama się rozsiewa.

Kwiaty ogrodowe długo kwitnące: tawułka Arendsa 'Fanal' (Astilbe ×arendsii)

TAWUŁKA ARENDSA 'FINAL'TAWUŁKA ARENDSA 'FINAL' Fot. Joanna Dziatko

Ta odmiana tawułki Arendsa dochodzi do wysokości ok 60 cm. Jej ciemnoczerwone kwiatostany pięknie komponują się na rabatach. Kwitnie w lipcu i sierpniu. Jest idealna do miejsc półcienistych i cienistych. Potrzebuje gleby próchnicznej i żyznej oraz sporo wilgoci. Po usunięciu przekwitłych kwiatostanów zagęszcza się, tworząc efektowne kępki.

Kwiaty ogrodowe długo kwitnące: żeleźniak żółty (Phlomis russeliana)

ŻELEŹNIAK ŻÓŁTYŻELEŹNIAK ŻÓŁTY Fot. Joanna Dziatko

Żeleźniak ma grube liście, ułożone w rozety i lekko owłosione, a przy tym zimotrwałe. Wyrastają z nich proste, wysokie na ok. 90 cm pionowe łodygi, z piętrowo rozmieszczonymi kwiatostanami. Seledynowe pączki rozkwitają na żółto od czerwca do sierpnia, a po przekwitnięciu brązowieją i zasychają. Pędy można ściąć lub zostawić, bo są efektowne także jesienią i zimą. Żeleźniak najlepiej rośnie w słońcu lub półcieniu, nie ma wymagań co do gleby, znosi okresowe susze.

Jak dbać o rośliny wieloletnie

TOJEŚĆ KROPKOWANATOJEŚĆ KROPKOWANA Fot. Joanna Dziatko

Rośliny wieloletnie są bardzo praktyczne, ponieważ mogą zachwycać atrakcyjnym wyglądem przez wiele lat, a nie wymagają wiele pracy. Szczególnie należy o nie zadbać w porze wiosennej - dokładnie podzielić kępy i usunąć zaschniętych liście. Także wiosną należy sadzić młode byliny.

Pielęgnując je, warto pamiętać o zasilaniu – kompostem lub innym nawozem organicznym. Dzięki temu rośliny szybko odzyskają formę i będą dłużej zachwycać swym dekoracyjnym wyglądem.

Więcej o: