Co zamiast tynku na elewację?

Gdy liczy się szybkość i czystość prac, świetnie sprawdzają się okładziny montowane bez użycia zaprawy, czyli na stalowym lub drewnianym ruszcie przymocowanym do ścian budynku. Przewagą metody lekkiej suchej nad lekką mokrą (znacznie częściej stosowaną i polegającą na wykończeniu ocieplonych ścian tynkiem cienkowarstwowym), jest szybsze tempo prowadzenia prac, brak przerw potrzebnych na schnięcie zapraw oraz możliwość wykonywania robót w gorszych warunkach atmosferycznych.

Elewacja z kamienia

Elewacje kamienne, które do niedawna widywane były raczej na budynkach użyteczności publicznej, od pewnego czasu chętnie wykonuje się także na domach mieszkalnych. Są bardzo efektowne, trwałe, odporne na uszkodzenia mechaniczne i czynniki atmosferyczne, ale też ciężkie i drogie.
Zależnie od rodzaju kamienia oraz sposobu obróbki (szlifowanie, polerowanie, piaskowanie), elewacja może mieć różne kolory i fakturę. Najczęściej stosowane są granity i sjenity, marmury i piaskowce

Ile kosztuje elewacja z kamienia

Cena kamienia ustalana jest indywidualnie (i zwykle razem z montażem). Zależy od wymiarów płyty, rodzaju i grubości kamienia. Orientacyjna cena obrobionego granitu to 500-1200 zł/m2. Rodzaj kamienia na elewację oraz sposób jego montażu zawsze trzeba konsultować ze specjalistą z tej branży.

Elewacja z drewna

Okładziny z drewna nie są najtańsze, zwłaszcza że płaci się tu nie tylko za materiał, ale też za jego przygotowanie, wykonawstwo wymagające fachowej wiedzy, a wreszcie - za okresową konserwację elewacji.
Wygląd zależy przede wszystkim od rodzaju użytego drewna. Najwyraźniejszy rysunek ma drewno iglaste, egzotyczne z kolei ma ciekawszą kolorystykę. Jeśli zależy nam na konkretnej barwie, pamiętajmy, że zmieni się ona po zamontowaniu desek na elewacji. Drewno mocno ściemnieje, jeśli zabezpieczymy jego powierzchnię środkami olejowymi. Pod wpływem światła może żółknąć lub płowieć, a w wyniku działania innych czynników atmosferycznych jego powierzchnia będzie się stopniowo "mechacić", a barwa - przechodzić w szarosrebrzystą.

Konserwacja i cena drewna

Zmiana koloru drewna to naturalny proces, który możemy zminimalizować lub zatrzymać, okresowo odnawiając powierzchnię elewacji, a wcześniej odpowiednio ją zabezpieczając. Drewniane elewacje wymagają częstych zabiegów konserwacyjnych. Średnio raz na cztery lata należy usuwać stary lakier lub farbę i malować je ponownie. Sprawdzać też trzeba, czy na elewacji nie pojawiły się kolonie pleśni, które należy usunąć odpowiednim do tego preparatem pleśniobójczym. Uszkodzone deski można w dość prosty sposób zastąpić nowymi.
Cena takiej elewacji zależy od rodzaju drewna, jego wymiarów i klasy. Orientacyjna cena desek sosnowych to 30-50 zł/m2, świerku skandynawskiego - 60-80 zł/m2, a modrzewia syberyjskiego - 200-220 zł/m2.

Płyty włóknocementowe

Włókno-cement to materiał ładny i trwały, choć częściej kojarzony z pokryciami dachowymi niż elewacją. Robi się go z masy cementowej (90%) zmieszanej z włóknami syntetycznymi (10%). Powstaje materiał trwały, przyjazny dla środowiska, odporny na czynniki atmosferyczne i zmiany temperatury. Zależnie od grubości płyt, 1 m2 takiej elewacji waży około 10-18 kg.

Jak wyglądają i ile kosztują płyty włóknocementowe

Płyty włóknocementowe dostępne są w różnych wymiarach; od takich przypominających deski, do bardzo dużych płyt (o boku szerokości ponad 300 cm). Sprzedaje się je w wersji wykończonej (pomalowane farbą, oklejane specjalnym laminatem, a od spodu pokryte woskiem) lub niewykończonej (tylko zagruntowane). Te ostatnie można samodzielnie pomalować farbą elewacyjną lub pokryć tynkiem cienkowarstwowym. Można też kupić płyty wykończone kruszywem kamiennym lub z fakturą imitującą słoje drewna. Oryginalnym pomysłem są płyty z powierzchnią metaliczną lub perłową. Są też takie, w których struktura włókno-cementu jest wyraźnie widoczna spod kolorowej przezroczystej powłoki.
1 m2 płyt o grubości 8 mm może kosztować od 140 do 300 zł. Pytając o cenę, dowiedzmy się czy jest ona podana za 1 m2 płyty o formacie takim, jakiego potrzebujemy, czy o tym produkowanym fabrycznie. Może się bowiem okazać, że w praktyce płyty będą droższe (gdyż z każdej zostaną niepotrzebne nam odpadki).

Płyty z bakelitu i forniru

Atrakcyjną alternatywą dla desek są płyty z rdzeniem z bakelitu i wykończeniem z naturalnego forniru - po zamontowaniu na elewacji są nie do odróżnienia od litego drewna. Płyty te mają bardzo dużą odporność na uszkodzenia mechaniczne oraz na warunki atmosferyczne, szczególnie na promieniowanie UV. Nie niszczą się pod wpływem wilgoci, są odporne na grzyby i płowienie. Mają też wysoką klasę ognioodporności i niską "wchłanialność" farb w aerozolu - są więc odporne na graffiti.
Płyty mają wymiary 1220× 2440 mm oraz grubość od 6 do 18 mm. Do wyborów jest 9 kolorów naturalnego drewna.

Ile kosztują płyty z bakelitu i forniru?

Średnio można przyjąć, że 1 m2 okładziny z płyt z rdzeniem bakelitowym kosztuje 650-750 zł. Generalnie jednak wycenę powinno się robić dla konkretnego budynku, gdyż zależna jest od wielkości zamówienia, ilości odpadów i sposobu montażu. Płyty montuje się na ruszcie za pomocą nitów (ewentualnie wkrętów) w kolorze płyty. W zależności od konkretnej elewacji, producent proponuje różne rozwiązania montażowe; ze względu na oryginalność i małą znajomość tego materiału, jego montaż najlepiej zlecić ekipie polecanej przez dystrybutora.
Płyty nie wymagają żadnej konserwacji, poza okresowym myciem.

Kształtki betonowe

Kształtki betonowe są trwałe, odporne na czynniki atmosferyczne, ogień i uszkodzenia mechaniczne. Kształtki są ciężkie (jedna waży do 2 kg), więc elewacja znacząco poprawia izolacyjność akustyczną ściany. Po ułożeniu, kształtki imitują mur kamienny lub z cegieł klinkierowych. Dostępne są w kilkunastu kolorach - pastelowych i ciemnych.
Układa się je bardzo szybko - w jeden dzień można wykończyć elewację niedużego budynku parterowego. Można je montować samodzielnie, według instrukcji producenta. Kotwi się je do rusztu wcześniej do niego przykręconymi stalowymi uchwytami lub przy użyciu stalowych profili. Kształtki mają pióra i wpusty albo wręby zapewniające szczelność elewacji. Podobnie jak siding, są oferowane w komplecie z dodatkowymi elementami (cegiełki, kształtki narożne, parapety, płytki i łączniki).
Elewacja nie wymaga żadnej konserwacji, poza myciem; uszkodzoną kształtkę łatwo wymienić.
1 m2 okładziny z kształtek kosztuje 140-170 zł.

Elewacja z blachy płaskiej

Płaska blacha cynkowo-tytanowa lub ocynkowana powlekana szczególnie dobrze wygląda na domach w nowoczesnym stylu.
Blacha cynkowo-tytanowa jest szaroniebieska lub grafitowa - zawdzięcza to fabrycznemu patynowaniu; natomiast powlekana dostępna jest w kilku kolorach, głównie szarościach i graficie, ciemnej zieleni i odcieniach brązu.
Na ruszcie mocowane jest sztywne poszycie z wodoodpornych płyt wiórowych łączonych na pióro i wpust, na którym będzie układana blacha. Może ona mieć postać pasów łączonych na rąbek lub listwę albo łusek, które mają wyprofilowane wygięcia, ułatwiające wzajemne łączenie, a mocowane są do poszycia za pośrednictwem haftr.

Ile kosztuje blacha płaska

1 m2 blachy powlekanej kosztuje 35-55 zł, cynkowo-tytanowej - 150-180 zł.

Elewacja z sidingu

W Polce siding popularny stał się pod koniec lat osiemdziesiątych, w czasach największego zainteresowania budownictwem szkieletowym. Jest łatwy do ułożenia i utrzymania w czystości oraz odporny na czynniki atmosferyczne. Nie grozi mu korozja biologiczna ani zawilgocenie. Może ulec jedynie uszkodzeniom mechanicznym. Jest trwałym materiałem - niektórzy producenci udzielają na niego nawet 50 lat gwarancji.
Te lekkie (1 m2 waży zaledwie 2 kg) panele z PVC mają zwykle fakturę naśladującą rysunek słojów drewna, choć oferowane są także i takie, które imitują elewację klinkierową albo drewniane bale. W sprzedaży są panele o długości od 3 do 6 m. Dostępne są na ogół w jasnych, pastelowych odcieniach.
1 m2 okładziny kosztuje 22-27 zł.

Jak się robi elewację na sucho?

Metoda wykańczania elewacji nazywana "lekką suchą" polega na zamocowaniu do ściany rusztu, ułożeniu między jego elementami ocieplenia i zamontowaniu do niego okładziny. Okładzinę kupuje się u producenta; tam też można poprosić o dokładną wycenę kosztów wykonania elewacji; pamiętajmy, że sama okładzina to nie wszystko, trzeba jeszcze doliczyć koszt rusztu (często jest systemowy i dość skomplikowany) oraz robociznę (nie każdą okładzinę da się ułożyć samodzielnie).