Kluczowym elementem nadchodzącej reformy jest wprowadzenie ogólnopolskiego systemu rejestracji lokali. Każdy właściciel udostępniający swoje mieszkanie na krótki termin od 20 maja br. będzie musiał przejść oficjalną procedurę administracyjną i uzyskać unikalny numer identyfikacyjny. Ten ciąg znaków stanie się obowiązkowym elementem każdej oferty publikowanej w portalach rezerwacyjnych i mediach społecznościowych.
Brak dopełnienia tego obowiązku lub próba ominięcia systemu będzie wiązać się z dotkliwymi konsekwencjami finansowymi. Kary za prowadzenie niezarejestrowanej działalności mają sięgać kilkudziesięciu tysięcy złotych. Warto zaznaczyć, że zmiany te bezpośrednio wpłyną na wartość i atrakcyjność inwestycyjną mieszkań - zagadnienie, które serwis Domiporta.pl monitoruje w ramach analiz średnich cen nieruchomości na rynku wtórnym w całej Polsce.
Wprowadzane regulacje są bezpośrednim efektem dostosowywania polskiego prawa do wymogów unijnych. Prace nad krajową ustawą trwają, a ich głównym założeniem jest stworzenie centralnego rejestru, który pozwoli władzom lokalnym na realną ocenę skali zjawiska. Dotychczas samorządy miały ogromne trudności z monitorowaniem tego, ile dokładnie mieszkań w danej gminie służy celom turystycznym, co utrudniało planowanie polityki mieszkaniowej i egzekwowanie lokalnych podatków.
Konflikty we wspólnotach i strefy ograniczeń
Zjawisko masowego udostępniania mieszkań turystom od dawna budzi ogromne emocje w budynkach wielorodzinnych. Stali mieszkańcy regularnie skarżą się na hałas, zniszczenia części wspólnych oraz ogólne poczucie braku bezpieczeństwa związane z ciągłą rotacją obcych osób. W odpowiedzi na te problemy wiele wspólnot mieszkaniowych zaczęło podejmować uchwały zakazujące tego typu działalności, a niektórzy deweloperzy wpisują stosowne ograniczenia bezpośrednio do umów i aktów notarialnych. Osoby rozważające zakup lokalu z myślą o wynajmie turystycznym mogą zapoznać się z aktualnymi ofertami sprzedaży mieszkań dostępnymi w serwisie Domiporta.pl, zwracając szczególną uwagę na zapisy regulaminów wspólnot.
Eksperci rynku nieruchomości zwracają jednak uwagę, że takie oddolne zakazy często wchodzą w kolizję z prawem własności. Wspólnota może decydować o zasadach korzystania z korytarzy czy wind, ale narzucanie właścicielowi sposobu dysponowania jego prywatnym lokum budzi poważne wątpliwości prawne. Rozwiązaniem tego impasu mają być właśnie nowe przepisy państwowe. Rozważane jest między innymi przyznanie samorządom uprawnień do wyznaczania specjalnych stref, w których pod koniec obecnej dekady mogłyby zacząć obowiązywać ścisłe limity dotyczące powstawania nowych lokali turystycznych.
Europejskie standardy na polskim rynku
Kierunek zmian w Polsce wpisuje się w szerszy trend obserwowany w całej Europie. Wiele popularnych turystycznie państw już dawno wdrożyło rygorystyczne mechanizmy kontroli. W niektórych europejskich stolicach wynajem własnego mieszkania jest legalny tylko przez ściśle określoną liczbę dni w roku, a przekroczenie tego limitu wymaga kosztownej zmiany przeznaczenia lokalu na użytkowy. W innych regionach rozpoczęcie działalności turystycznej w bloku mieszkalnym wymaga oficjalnej zgody odpowiedniej większości sąsiadów.
Krajowe organizacje zrzeszające profesjonalnych operatorów najmu dostrzegają potrzebę uregulowania rynku, przestrzegając jednocześnie przed wylewaniem dziecka z kąpielą. Zbyt restrykcyjne przepisy, na przykład zrównujące wymogi budowlane i sanitarne dla zwykłych mieszkań z rygorami hotelowymi, mogłyby doprowadzić do upadku wielu legalnie działających biznesów. Ustawodawca stoi więc przed trudnym zadaniem znalezienia kompromisu. Z jednej strony konieczna jest ochrona tkanki miejskiej i spokoju mieszkańców, z drugiej zachowanie opłacalności inwestowania w nieruchomości - które dla wielu Polaków stanowią podstawową formę ochrony kapitału. Dla zainteresowanych rynkiem pierwotnym Domiporta.pl gromadzi również oferty nowych mieszkań od deweloperów, w tym inwestycji z zapisami regulującymi zasady podnajmu.
