Barwne dywany z polską i orientalną historią. To świetny pomysł na podłogę

Wioleta Bednarczyk/DZ
31.12.2019 15:00
Dobrze dobrany dywan może stać się najważniejszą dekoracją wnętrza. Dlatego daj się zainspirować poznając tkane modele z włókien naturalnych: sznurkowe, bawełniane, kaszmirowe, mięciutkie shaggy, jazzy, z barwną i długą historią. Które pasują do aranżacji twojego mieszkania?

Zjeść śniadanie w Damaszku, a obiad na ziemi Medów – taką wspaniałą możliwość szybkiego przemieszczania się na pięknym dywanie miał legendarny król Salomon. Chociaż piękny, latający rekwizyt z tej opowieści był doskonały – miał 60 mil długości i utkany był z zieloinego jedwabiu a obszyty nićmi z prawdziwego złota - i dzisiejsze dywany, mimo że są przeznaczone tylko na podłogę, za sprawą cudownego designu potrafią zamienić wnętrze w fantastyczne i stylowe miejsce.

Dywany tkane ręcznie są wykonane z różnych materiałów, mają długie lub krótkie włosie, różnorakie motywy i paletę barw. Często nawiązują formą do miejsca swej produkcji. Nie brakuje zapożyczeń charakterystycznego stylu - przykładem jest Gabbeh – dywan perski od hinduskich rzemieślników.

Do najpopularniejszych dywanów należą perskie, tureckie, chińskie, indyjskie, pakistańskie, turkmeńskie, kaukaskie, tybetańskie, turkiestańskie, północnoafrykańskie, afgańskie, z Beludżystanu a także europejskie, w tym polskie - wszystkie mają bardzo bogatą historię.

Dywany Carpet Decor: Cube Golden i Altay CreamDywany Carpet Decor: Cube Golden i Altay Cream mat. pras. Partnera

Dywanowy biznes rozpoczęli koczownicy

Tkane poziomo dywany o geometrycznych i krzywoliniowych wzorach pojawiły się już około tysiąca lat temu w Azji Środkowej. Początkowo - dla wygodniejszego życia i ochrony przed zimnem. Pierwsze dywany dekorowały namioty i okrywały plecy koczowników. Były wełniane, powstawały z włosia kóz i owiec, na krosnach, które tworzono z dwóch drewnianych belek przymocowanych do ziemi. Pomiędzy nimi rozpinano nici osnowy. Metoda poziomego tkania dywanów funkcjonuje do dnia dzisiejszego. Nadal stosują ją koczownicy, głównie ze względu na prostą formę krosna, które jest łatwe do złożenia i przeniesienia w nowe miejsce. 

Pazyryk: prastary dywan z Górnego Ałtaju

To najstarszy dywan, jaki do tej pory znaleziono. Odkrycia dokonano w lodowych wykopaliskach na Syberii, w 1947 roku. Był zamrożony w bryle lodu i zachował się w bardzo dobrej formie. Utkany bardzo gęsto ma wymiary 183 x 200 cm. Na prostokątnym obramowaniu umieszczono wyobrażenia jeleni i wojowników na koniach. Można go obejrzeć w Państwowym Muzeum Ermitażu w Sankt Petersburgu (Rosja). Archeolodzy uważają, że wykonano go w Armenii lub Persji i może pochodzić z około 400 r. p.n.e.

Dywan Pazyryk, z ok. IV-III w. p.n.e., w zbiorach Państwowego Muzeum ErmitażuDywan Pazyryk, z ok. IV-III w. p.n.e., w zbiorach Państwowego Muzeum Ermitażu Fot. www.wikipedia.de | www.pazyryk.org

Trzy lata, pięciu tkaczy, a tylko jeden dywan. Za to jaki!

Dywan Ardabil o wymiarach 534 x 1152 cm dziś jest już tylko historycznym zabytkiem, który można zobaczyć w Muzeum Wiktorii i Alberta w Londynie (jego część, pozostałość po naprawie, dostępna jest również w Muzeum Sztuki w Los Angeles). Powstał prawdopodobnie w Persji, w mieście Kaszan, w 1539 roku. Zamówił go Szach Tahmaspa I do meczetu Szejk Safi, który w XIX wieku został sprzedany, by pokryć koszty renowacji muzułmańskiej świątyni w północnej Persji – Ardabil. Dywan ma więc bardzo długą historię.

Dziś jest jednym z najbardziej znanych dywanów na świecie. Prace konserwatorskie przy nim trwały aż trzy lata - użyto węzłów perskich, wełnianego włosia i jedwabnych nici wątku i osnowy.

Dywan Ardabil z 1539-40, który jest w zbiorach Muzeum Wiktorii i Alberta w LondynieDywan Ardabil z 1539-40, który jest w zbiorach Muzeum Wiktorii i Alberta w Londynie pl.wikipedia.org

Sztuka wytwarzania dywanów - pod protektoratem władców - rozwijała się w Persji i Indiach już w XVI wieku. W wielu warsztatach dworskich powstały prawdziwe dzieła sztuki - zarówno pod względem technicznym jak również artystycznym – dywan Ardabil jest tego doskonałym przykładem. Opowiadały one historie, przedstawiając zarówno wydarzenia z życia bogatych rodów, jak również sceny ze zwykłego życia. Wierzono, że dywany mają szczególną moc, zapewniają pomyślność i mogą przynieść szczęście. Dlatego były one jednym z cenniejszych darów, jaki można było ofiarować.

Tkaną perełkę z Persji, najprawdopodobniej z końca XVI wieku, posiada też Pałac Królewski w Sztokholmie. Dywan mógł dotrzeć do Szwecji jako część posagu przyszłej królowej – Jadwigi Eleonory z Holstein-Gottorp, tuż przed jej ślubem z Karolem X Gustawem.

Pierwsze dywany, które plecione były w Persji, jak też tkane tam obecnie, są dziś uznawane za najlepsze i najdroższe. W krajach Orientu pełnią ważną rolę w wydarzeniach rodzinnych są używane podejmowania wielkich gości, spożywania z nimi posiłków i prowadzenia politycznych debat. Jako dywany modlitewne służą też celom religijnym.

Z produkcji dywanów perskich słyną także Chiny, gdzie tka się je z wełny oraz jedwabiu, a także Turcja, Nepal, Turkmenistan i Pakistan. W Polsce największą sławą cieszą się słynne arrasy, które zdobią ściany sal pałacowych m.in. w warszawskim Wilanowie, Zamku Królewskim, Pszczynie, na Wawelu.

Polska pokochała Orient!

Rozwój kolei, turystyki, zainteresowanie stylem orientalnym zachęciły wielu polskich arystokratów i mieszczan do dalszych podróży oraz importu dywanów perskich. Podobno w 1553 roku, z polecenia króla Zygmunta Augusta, przywieźliśmy do Polski 132 arrasy, a 20 lat później, za panowania Stefana Batorego – kolejne dywany z orientalnymi motywami. Potem nieprzerwanie aż do okresu baroku były one regularnie importowane do Polski, by pięknie dekorować komnaty pałaców i bogatych dworów. Na zamówienie były wykonywane również modele z herbami polskich rodów. Dywany z orientalnym motywem nie tylko dekorowały wnętrza, ale mówiły o statusie właścicieli, wyrażały ich styl, poglądy i wierzenia.

Poznaj rodzimy design na podłogę

Polska historia dywanów nie jest tak długa jak perska. Rodzima produkcja rozwinęła się dopiero w XIX wieku. Początkowo większość polskich dywanów nie miała wielkich formatów, były to raczej chodniki, a także proste szmaciaki i gałganiarze, które tworzono z lnianych i konopnych nici, starej odzieży i innych tekstyliów - chroniły one podłogę przed uszkodzeniem. Z czasem nabrały ciekawszych motywów i wzorów, pełniąc też funkcję dekoracyjną. Zdobiąc podłogi wiejskich chatek, jak też mieszkań w miastach, przedstawiały kwiaty, rośliny, figury geometryczne.

W drugiej połowie XIX wieku, w 1854 roku, powstała Fabryka Dywanów Kowary, która po przeszkoleniu tkaczy w tureckim mieście Smyrna (dziś Izmir) zajęła się produkcją dywanów. Tworzone były przez wiązanie węzełków na drewnianych krosnach. W latach 30. XX wieku produkcja rozwinęła się - produkowano do 12 tysięcy metrów kwadratowych dywanów, które eksportowano również do Skandynawii i obu Ameryk. Zakład włókienniczy w Kowarach prężnie działał do 2009 roku.

W XIX wieku istniały też fabryki Weltom w Tomaszowie Mazowieckim, Kietrz czy Dywilan w Łodzi, gdzie produkowano dywany zarówno dla szejków jak i łodzian. Z upływem czasu, kiedy zapotrzebowanie na dywany wzrosło a sytuacja gospodarcza w kraju ustabilizowała się – powstawało coraz więcej zakładów włókienniczych. Pod koniec XX wieku na polskim rynku działały m.in.: fabryka dywanów w Białymstoku – Agnella, Dywany Łuszczów, Carpet Decor by Fargotex i wiele innych. Przedstawiamy wybrane. 

Dywilan: polskie dywany dla arabskich szejków

Kiedy pierwsza kolekcja dywanów z łódzkiej fabryki Dywilan pojawiła się w „Centralu”, omal nie poleciały szyby wystawowe.

– napisał na swojej stronie plus.expressilustrowany.pl

Następnie dodano:

Podobnie było w sklepie przy ulicy Piotrkowskiej, pod który podjechała ciężarówka z nową kolekcją dywanów klasycznych, nazywanych „persami”. Tak było w latach 60. i 70. ubiegłego wieku, kiedy telewizor, meble, dywany i małe fiaty 126p były dla wielu wyznacznikiem zamożności lub umiejętności radzenia sobie w twardej, PRL-owskiej rzeczywistości.

Historia tego polskiego producenta jest o wiele dłuższa. Fabryka zaczęła działalność w 1881 roku, od wytwarzania pluszu. Dopiero kiedy została przejęta przez rodzinę Finsterów, rozszerzono produkcję o dywany. Wtedy, jako Fabryka Dywanów Dywilan, odniosła największe sukcesy. Pod koniec lat 70. XX wieku aż 60 procent produktów eksportowanych było na rynek arabski. Dostawy zostały jednak przerwane z powodu wojny w Zatoce Perskiej. W dodatku fabrykę dotknęły problemy okresu transformacji gospodarczej. W 1999 roku ogłosiła ona upadłość, ale tradycja tkania doskonałych dywanów nie upadła. W 2000 zakład znalazł się w prywatnych rękach, a dla Dywilonu rozpoczęła się nowa era produkcyjna. 

Dywan wełniany Dywilan Samarkand, w kolorze miedzianym, o wymiarach 170 x 235 cmDywan wełniany Dywilan Samarkand, w kolorze miedzianym, o wymiarach 170 x 235 cm mat. pras. Partnera

Agnella: polskie dywany z wełny, które zna świat

Od 1976 roku ich produkty poznaje nie tylko Polska. Agnella, która należy do firmy Brintons Agnella, to obecnie spory producent tkanych dywanów, które trafiają na rynki zagraniczne, m.in. do krajów europejskich, USA, Rosji i na Bliski Wschód. Są już w kilkudziesięciu krajach świata i zdobią najbardziej prestiżowe miejsca, takie jak Pałac Prezydencki w Warszawie i Dom Polski Wschodniej w Brukseli.

W ofercie Agnelli można znaleźć blisko tysiąc oryginalnych wzorów dywanów z wełny pochodzącej z Nowej Zelandii i Wielkiej Brytanii.

Dlaczego kochamy dywany wełniane?

  • Włókno wełniane jest w 100 % biodegradowalne i nie pozostawia w przyrodzie żadnych śladów ekologicznych.
  • Zachowują atrakcyjny wygląd przez długi czas, nie odkształcają się i nie zmieniają koloru.
  • Zapobiegają rozwojowi pleśni, grzybów i roztoczy, ponieważ wełna wchłania i oddaje wilgoć.
  • Oczyszczają powietrze w pomieszczeniu.

Szary dywan GARLAND marki Agnella, o wymiarach 160 x 230 cmSzary dywan GARLAND marki Agnella, o wymiarach 160 x 230 cm mat. pras. Partnera

Kremowo-niebieski dywan ORNAME marki Angella, o s?rednicy 100 cmKremowo-niebieski dywan ORNAME marki Angella, o s?rednicy 100 cm mat. pras. Partnera

Dywany Łuszczów: shaggy, jazzy, wełniane, fryz, heat-set, sznurkowe, akrylowe, bcf, wiskozowe, dziecięce

W różnorodnej i bogatej ofercie marki – blisko 20 zróżnicowanych kolekcji dywanów i kilkaset wzorów w wielu rozmiarach i kolorach – na pewno znajdzie się coś dla każdego. Dywany Łuszczów już od 1995 roku prężnie rozwijają dział włókienniczy. Na bieżąco śledzą trendy i wzornictwo, odwiedzając najważniejsze targi tekstylne na świecie: Domotex w Hannoverze, Heimtextil we Frankfurcie, Meble Polska w Poznaniu. Dzięki temu nieustannie uzupełniają ofertę o najmodniejsze wzory i kolory dopasowywane do rosnących oczekiwań klientów. Prócz kolekcji własnej marka oferuje również dywany renomowanych producentów krajowych: Agnella, Dywilan, Weltom oraz zagranicznych, importowanych z Belgii, Turcji, Indii, Mołdawii i Chin.

Sznurkowy dywan w stylu boho z kolekcji Dywany ŁuszczówSznurkowy dywan w stylu boho z kolekcji Dywany Łuszczów mat. pras. Partnera

Carpet Decor by Fargotex: dywany inspirowane kamieniem, ręcznie wykonane i łatwe do czyszczenia

Na polskim rynku działają od 1999 roku. W tym czasie udało im się skutecznie rozwinąć firmę nie tylko na rodzimym rynku, ale również na zagranicznym. Dywany marki wyróżnia estetyka wzorów, oryginalne wzornictwo, wysoka klasa materiałów i niesamowita łatwość czyszczenia w oparciu o technologię Easy Clean. Są tu kolekcje ręcznie tkane z naturalnych surowców, często z wysokogatunkowej wełny z Nowej Zelandii oraz Nepalu, także z bawełny oraz wiskozy i wiskozy bambusowej, charakteryzujące się niezwykle miękkim i przyjemnym w dotyku runem. Niektóre dywany posiadają też trójwymiarową strukturę runa (dywany z linii Pyue Nature). 

Marka, przy współpracy z Maciejem Zieniem, stworzyła również kolekcję „Stone”, która oddaje piękno rozmaitych rodzajów kamienia: marmuru, betonu i bazaltu. Są też dywany z motywem skarabeusza. To znak rozpoznawczy polskiego projektanta, który to symbol oznacza szczęście i nieustanny rozwój. Naturalny efekt dywanów udało się uzyskać m.in. dzięki zastosowaniu miękkich nici szenilowych nawiązujących do barw ziemi. Dywany „Stone” są eleganckie, ponadczasowe, a przy tym łatwe do czyszczenia dzięki zastosowaniu specjalnej technologii Magic Home. 

Kolekcja Stone by Maciej Zień stworzona dla Carpet DecorKolekcja Stone by Maciej Zień stworzona dla Carpet Decor mat. pras. Partnera

Czy już wiesz, który dywan wybierzesz do swojego domu? 

Więcej o:
Komentarze (5)
Zaloguj się
  • xegar

    Oceniono 6 razy 6

    A ja myślałem że będzie o należnej reaktywacji fabryki w Kowarach...

  • uniwr

    Oceniono 2 razy 2

    Straszny bełkot w tym tekście. W 1857 w ówczesnym Schmiedebergu powstał zakład firmy Gevers & Schmidt ze Zgorzelca, z którym Fabryka Dywanów Kowary niewiele miała wspólnego. Zresztą w ogóle ktoś, kto miał zrobić przeglądowy artykuł o historii dywanów, odwalił straszną popelinę. Bałagan w faktografii i edycji godny licencjatu na zaocznych.

  • sector23

    Oceniono 6 razy -2

    To tylko Rosjanie potrafią wyczyniać takie "cuda" z dywanami. Jak nie wieszają ich na ścianach, to zamrażają je w bryłach lodu. Zaiste, zdumiewające upodobania.....

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX