Plakaty od obiecujących polskich ilustratorów. To piękna i nieoczywista sztuka

Wioleta Bednarczyk
26.03.2021 18:23
Współcześni ilustratorzy poszukują własnej, nieoczywistej i nowoczesnej formy graficznego wyrazu. Tak tworzy się również polska, współczesna sztuka plakatu, którą warto wziąć pod lupę. To świetne ilustracje i grafiki, które dziś można nabyć za rozsądną kwotę. Jak będzie za kilkanaście lat? Jesteśmy przekonani, że grono sław polskiego plakatu stanie się o wiele liczniejsze.

Polski plakat, który kiedyś był rodzajem reklamy, a dziś jest świetną dekoracją wnętrz i kolekcjonerską sztuką, robi furorę od lat. Zapracowały na to największe nazwiska ilustracji, m.in. Henryk Tomaszewski, który jest jednym z najwybitniejszych grafików, rysowników i twórców polskiej szkoły plakatu, ale również wielu innych artystów polskiego plakatu. Wśród sław są również Franciszek Starowieyski czy Waldemar Świerzy, których prace kosztują tysiące złotych. Dziś można je nabyć również w formie reprintów, po bardzo okazyjnych cenach. Z roku na rok można również zaobserwować rosnące zainteresowanie pracami młodych i obiecujących ilustratorów. To cała rzesza uzdolnionych ludzi, wśród nich między innymi: Malwina Hajduk, Paulina Adamowska, Iza Bułeczka, Kazia Kalitan-Młodkowska, Sylwia Szyrszeń czy Adam Kosik. Współcześni polscy ilustratorzy stawiają nie tylko na ilustracje i grafiki z głównego nurtu polskiej sztuki plakatu, ale poszukują mniej znanych, nieoczywistych i nowoczesnych form wyrazu. Tych polskich artystów i ich prace warto wziąć pod lupę! Wszystkie można obejrzeć online na Targach Rzeczy Ładnych, które w tym roku odbywają się w dniach od 27.03 do 2.04. To również okazja do upolowania nie tylko plakatów, ale wielu innych wnętrzarskich perełek po okazyjnych cenach.

Plakat Izy Bułeczki 'Sisterhood'.Plakat Izy Bułeczki 'Sisterhood'. Fot. Targi Rzeczy Ładnych

Polska szkoła plakatu. Kiedyś przechytrzyła cenzurę, dziś drukuje reprinty sław 

Termin polska szkoła plakatu nadal budzi kontrowersje wśród wielu teoretyków, którzy nie są zgodni co do jego genezy. Po wojnie, w drugiej połowie XX wieku mówiono tak mi.in. o plakatach o tematyce politycznej, społecznej, kulturalnej (filmowej, teatralnej, cyrkowej), które ukazywały się międzynarodowej publiczności, dzięki pewnej grupie artystów-plakacistów. Dziś wielu z nich uznawanych jest za sławy polskiego plakatu. Mowa o Henryku Tomaszewskim, który w 1948 roku otrzymał pięć pierwszych nagród na Międzynarodowej Wystawie Plakatu Filmowego w Wiedniu. Były to plakaty: Baryłeczka, Ludzie bez skrzydeł, Obywatel Kane, Niepotrzebni mogą odejść, Symfonia pastoralna. W 1966 roku złotym medalistą I Międzynarodowego Biennale Plakatu w Warszawie – pierwszej na świecie cyklicznej imprezy poświęconej sztuce plakatu – był polski artysta Jan Lenica. Otrzymał nagrodę za plakat do opery "Wozzeck Albana Berga", który powstał w 1964 roku. 

Plakaty teatralne Henryka Tomaszewskiego: Ludzie bez skrzydeł i Obywatel Kane.Plakaty teatralne Henryka Tomaszewskiego: Ludzie bez skrzydeł i Obywatel Kane. Fot. Filmoteka Narodowa

Jan Lenica i Henryk Tomaszewski stworzyli setki świetnych plakatów do wielu znanych sztuk teatralnych i oper w Polsce oraz na świecie. Wśród najsłynniejszych jest "Wesele" Henryka Tomaszewskiego, które powstało w 1944 roku do spektaklu o tym samym tytule, dla Teatru Wojska Polskiego. Inny to plakat z 1968 roku, który stworzył Jan Lenica do opery Giuseppe Verdiego "Otello".  

Polska szkoła plakatu to również zjawisko, które wpłynęło na wielu projektantów oraz grafików zachodnich, którzy uznali je za źródło inspiracji we własnej twórczości. W 2015 roku bardzo pozytywnie o polskich ilustratorach wypowiedział się amerykański reżyser Martin Scorsese. Jego słowa ukazały się w artykule opublikowanym w brytyjskim dzienniku "The Guardian". Nie ma się co dziwić, dzięki polskim ilustratorom i grafikom z polskiej szkoły plakatu, użytkowe grafiki z dawnych lat otrzymały status dzieł sztuki. 

Dziś istnieje również firma o nazwie Polska Szkoła Plakatu, która oferuje mniej znane ilustracje, ale też świetne reprinty sław. Druki powstają na papierze offsetowym, zbliżonym do papierów oryginalnych. Zachowane są też formaty i kolory plakatów z epoki. Prace respektują też prawa autorskie, które należą do grafików lub ich spadkobierców. Jest co oglądać. 

Współczesne reprinty z Polskej Szkoły Plakatu, które pojawią się na wystawie TRŁ 2021. Współczesne reprinty z Polskej Szkoły Plakatu, które pojawią się na wystawie TRŁ 2021.  Fot. Targi Rzeczy Ładnych

Plakaty Pauliny Adamowskiej: Proste, geometryczne kształty i nieregularne tekstury 

Paulina Adamowska to laureatka wielu konkursów graficznych, między innymi ArtInPost, gdzie zdobyła pierwszą nagrodę. Jest też uczestniczką licznych targów sztuki oraz wystaw organizowanych na terenie Polski. Zajmuje się głównie ilustracją, którą wykorzystuje w różnych dziedzinach projektowania. W jej ofercie można znaleźć także ręcznie robione dywany z abstrakcyjnymi wzorami lub ilustracjami. Inspiruje się awangardą XX wieku, a w jej pracach można dostrzec mnóstwo geometrycznych kształtów, które kontrastują z nieregularnymi teksturami.

Plakaty 'Bike' i 'Kwiatki' Pauliny Adamowskiej, które są częścią wystawy TRŁ 2021.Plakaty 'Bike' i 'Kwiatki' Pauliny Adamowskiej, które są częścią wystawy TRŁ 2021. Fot. Targi Rzeczy Ładnych

Iza Bułeczka lubi pochwalać kobiecość 

Iza Bułeczka to artystka ilustratorka.Tworzy głównie w Berlinie, ponieważ tu mieszka. Na plakatach uwielbia pokazywać różnorodne kobiece kształty, niekoniecznie te idealne. Z pomocą prostych, geometrycznych wzorów udowadnia, że niedoskonałości mogą być doskonałe. 

Plakaty Izy Bułeczki, które są częścią wystawy TRŁ 2021.Plakaty Izy Bułeczki, które są częścią wystawy TRŁ 2021. Fot. Targi Rzeczy Ładnych

Plakaty Malwiny Hajduk są pełne dziewczyńskich historii i prostych przyjemności

Malwina Hajduk to ilustratorka i projektantka graficzna po Akademii Sztuk Pięknych we Wrocławiu (2016). Jest też stypendystką University of Tennessee School of Art w Stanach Zjednoczonych. Dziś projektuje nie tylko plakaty, ale książki oraz identyfikacje wizualne wydarzeń artystycznych i wystaw. We wszystkich pracach inspiruje się kobiecością, naturą i zwykłym życiem. Fascynuje ją również polska ilustracja z drugiej połowy XX w. oraz rosyjska awangarda. Na jej plakatach dostrzec można feerię barw, płaskie kształty, często zniekształconą perspektywę oraz wszechobecność faktur i tekstur. 

Plakaty Malwiny Hajduk.Plakaty Malwiny Hajduk. Fot. Targi Rzeczy Ładnych

Kazia Kalitan-Młodkowska inspiruje się codziennością

W autorskich plakatach, które z pasji tworzy Kazia Kalitan-Młodkowska, nie wszystko jest widoczne na pierwszy rzut oka. Za każdą ilustracją stoi myśl i idea, którą każdy odkryje w swoim czasie. To codzienność tak pięknie inspiruje Kazię.

Plakaty 'Pomiędzy liniami', 'Czarna kawa rodzi czarne myśli', 'Cookie', 'OMG', które są częścią wystawy TRŁ.Plakaty 'Pomiędzy liniami', 'Czarna kawa rodzi czarne myśli', 'Cookie', 'OMG', które są częścią wystawy TRŁ. Fot. Targi Rzeczy Ładnych

Plakaty Sylwii Szyrszeń lubią prawdę

Sylwia Szyrszeń to ilustratorka, która na plakatach często pokazuje zwykłe czynności, wykonywane głównie przez kobiety. Codzienne obowiązki, które spoczywają na barkach każdej mamy czy żony, gdzieś pomiędzy pracą, karierą, a życiem rodzinnym. Na jej ilustracjach nie brakuje też popularnych miejsc turystycznych z odrobiną codziennego życia, tworzonych z dystansem i przymrużeniem oka. 

Plakaty 'Bieszczady' i 'Katowice', które pojawią się na wystawie TRŁ 2021 od 27.03 do 2.04.Plakaty 'Bieszczady' i 'Katowice', które pojawią się na wystawie TRŁ 2021 od 27.03 do 2.04. Fot. Targi Rzeczy Ładnych

Na plakatach Adama Kosika, to architektura jest na pierwszym planie

Adam Kosik jest architektem, który tworzy ilustracje i plakaty z architektonicznymi elementami i bryłami. Są na przykład znane PRL-owskie budynki i symbole, zabudowania warszawskich dworców czy ikoniczny budynek obserwatorium na Śnieżce. Wszystko przedstawione jest jednak w estetyce retro, nostalgicznie, z komiksowym mrugnięciem. 

Najbardziej w tych pracach lubię kolor i światło, którymi budowany jest sentymentalny, właśnie komiksowy klimat - mam nadzieję, że ilustracje przypadną do gustu

– wyjaśnia Adam Kosik. 

Plakaty w wykonaniu Adama Kosika, które są częścią wystawy TRŁ 2021.Plakaty w wykonaniu Adama Kosika, które są częścią wystawy TRŁ 2021. Fot. Targi Rzeczy Ładnych

My jesteśmy pewni, że wszystkie przedstawione plakaty znajdą swoich fanów! Każda z ilustracji jest inna, na swój sposób wyjątkowa.