Polski design, który leczy. Ta wzornicza wizja ma przyszłość

Wioleta Bednarczyk
12.05.2021 09:43
Design może być piękny, praktyczny, ale również prozdrowotny. Projekty Anny Gwiazdy zwracają uwagę na zaspokajanie emocjonalnych potrzeb człowieka, przy pomocy mądrze zaprojektowanego produktu. Do tej pory udało jej się stworzyć kilka zabawek, które pomagają w leczeniu traumy i rozwijają empatię u dzieci. Jest również wzornictwo, które przydaje się maluchom i dorosłym w codziennym użytkowaniu. Ta wizja produktów ma przyszłość.

Jaki będzie design przyszłości? Na pewno sprytny technologicznie i jeszcze nowocześniejszy. Może być też wsparciem i uzupełnieniem medycyny, psychologii, by jeszcze lepiej służyły zdrowiu człowieka – tego dorosłego, jak również dzieci, które w dzisiejszych czasach równie często dotykają zaburzenia psychiczne i traumy. Pewne jest, że warto im przeciwdziałać na każdym etapie, jak najszybciej. Jedną z najprężniej rozwijających się form psychoterapii traumy, którą stosuje się już od ponad 20 lat, jest EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing – "odwrażliwiania za pomocą ruchu gałek ocznych"). Jej pomysłodawczynią jest amerykańska psycholog i pedagog – Francine Shapiro. Metoda polega nie tylko na rozmowach z terapeutą, ale na aktywności z różnorodnymi akcesoriami i zabawkami, które wywołują ruch gałek ocznych i uaktywniają jednoczesną pracę obu półkul mózgu. Takie przedmioty przezwyciężania traumy, które wykorzystuje się w metodzie EMDR, udało się stworzyć polskiej designerce młodego pokolenia, która jest absolwentką Wzornictwa i Projektowania Ubioru na Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, a także finalistką I etapu prestiżowego konkursu Mazda Design Experience 2020/21 – Annie Elizie Gwieździe. Ma też na koncie inne ciekawe projekty, między innymi zabawki, które poprawiają samopoczucie i rozwijają empatię. Jest też lampa, która reguluje naturalny rytm dobowy, a także wzornictwo, które pomaga wyhodować piękne rośliny. 

Zabawki, które leczą traumę, kojarzą się z naturą

Zestaw zabawek wspomagający terapię traumy EMDR.Zestaw zabawek wspomagający terapię traumy EMDR. Fot. Anna Gwiazda

– W terapii EMDR nie używano dotąd żadnych obiektów analogowych, pomimo realnej potrzeby, dlatego we współpracy z terapeutami z poradni psychologicznej stworzyłam innowacyjny zestaw przedmiotów. Pełnią funkcję wspomagaczy terapii. Pomagają w przypominaniu sobie wypartych z pamięci momentów i odczuć, składających się na traumatyczne przeżycie, z którym pacjent pragnie się zmierzyć [...] Fascynuje mnie projektowanie dla dzieci, ze względu na perspektywę szerokich zmian w przyszłości, które odpowiedzialnie zaprojektowana zabawka ma potencjał wywołać – wyjaśnia Anna Eliza Gwiazda. 

Zaprojektowane przedmioty mogą pełnić funkcję zabawek. Wykonane są z mosiądzu, aluminium, drewna bukowego i mahoniowego, blachy, tkaniny, modeliny oraz zrealizowane za pomocą druku 3D. Wpływają na obniżenie poziomu lęku, doświadczanego przez dzieci i dorosłych, którzy przeżyli traumatyczne wydarzenia. Takie osoby poznają obiekty, a potem tworzą skojarzenia z ich fakturami, kolorami czy ciężarem, aby odblokować pamięć. Wszystkie zabawki przezwyciężania traumy mają proste formy i kojarzą się z naturą. W zestawie jest też bawełniane opakowanie, które pozwala na segregowanie wszystkich obiektów. 

Multi – zabawka rozwijająca empatię

Dziecko nieustannie poznaje różnorodne elementy i formy przy użyciu wszystkich zmysłów. Zabawka Multi, którą zaprojektowała Anna Gwiazda, ułatwia odkrywanie wielkości i właściwości drewna, grzechoczących dźwięków, zapachów, faktur, a także rozwija empatię. Z jej pomocą dzieci mogą kreować różnorodne role, tworzyć rozmaite formy, wymyślać bohaterów, wykorzystując do tego sznury i drewniane elementy. Zabawka Multi to nieskomplikowany, ale dobry i odpowiedzialny design, który wspomaga rozwój dziecka. W 2019 roku pojawiła się na Dutch Design Week – jednej z największych imprez poświęconych designerskim projektom w Europie Północnej.

Zabawka Multi, która rozwija empatię.Zabawka Multi, która rozwija empatię. Fot. Anna Gwiazda

Szklany klosz, wkładka z żywicy ... Pestka! 

Teraz tylko tyle potrzeba do szybkiego wyhodowania pięknej rośliny w domu, którą mogą zaopiekować się nie tylko dorośli, ale dzieci. Anna Gwiazda przy współpracy z jednym z warszawskich szklarzy zaprojektowała specjalny klosz do hodowli roślin z pestek, a także biodegradowalną wkładkę z naturalnej żywicy damarowej, którą można przesadzić wraz z rośliną, kiedy urośnie. Zapobiega uszkodzeniu systemu korzeniowego. Wkładka jest też naturalnym nawozem, w którym zatopione są różnorodne nasiona, ziarenka kawy czy pokruszone skorupki jajek. To zestaw idealny dla małych i dużych botaników. 

Szklany klosz z biodegradowalną wkładką z naturalnej żywicy damarowej.Szklany klosz z biodegradowalną wkładką z naturalnej żywicy damarowej. Fot. Anna Gwiazda

Lampa, która reguluje naturalny rytm dobowy

Czym jest rytm dobowy? Można powiedzieć, że to wewnętrzny i indywidualny zegar biologiczny każdego człowieka. Jest potężnym centrum kontroli organizmu. W jego regulacji fundamentalną rolę odgrywa światło – dobrej jakości, które jest wykorzystywane o właściwej porze dnia, poprawia samopoczucie i wydolność intelektualną. Pod wpływem różnorodnych kolorów światła dziennego nasze komórki kontrolują w odpowiedni sposób wydzielanie serotoniny (hormonu szczęścia) i melatoniny (hormonu snu) w mózgu, regulując w ten sposób rytm dobowy, czyli cykl dnia i nocy. 

Lampa LED z kloszem z bibuły japońskiej, którą zaprojektowała Anna Gwiazda, poprzez swoje barwy reguluje naturalny rytm dobowy, wpływając na nasz nastrój. Jak działa? Na początku dnia świeci na niebiesko i fioletowo. To zimne kolory, które pobudzają ciało oraz umysł, wywołują apetyt i produkcję endorfin. W środku dnia lampa zapewnia neutralnie biały kolor, w wariancie ciepłym i zimnym. Natomiast wieczorem świeci wyłącznie ciepłymi barwami, m.in. czerwoną, pomarańczową, różową i żółtą, co uspokaja organizm. Świetne rozwiązanie! 

Lampa LED, która reguluje naturalny rytm dobowy człowieka.Lampa LED, która reguluje naturalny rytm dobowy człowieka. Fot. Anna Gwiazda

Prozdrowotny, innowacyjny design zawsze się obroni. Styl jest bardzo ważny, ale funkcja i przydatność chyba są najistotniejsze! 

Więcej o: